علائم اختلال وسواس فکری عملی - دیانی مشاوره

علائم اختلال وسواس فکری عملی

وسواس ( اختلال وسواس فکری عملی ) یک بیماری روانی بسیار شایع است و در دسته اختلالات وسواس و اختلالات مرتبط قرار می گیرد . وسواس باعث افکار اجباری و مکرر در ذهن شخص مبتلا می‌شود و امکان دارد فرد رفتارهای تشریفاتی را انجام دهد یا رفتارهای تشریفاتی را انجام ندهد و رفتارهای تشریفاتی بیش از یک ساعت در روز وقت فرد را می گیرند  . افرادی که بیماری وسواس ( اختلال وسواس فکری عملی ) دارند می دانند که مشکل وسواس دارند . و دوست دارند وسواس خود را کنار بگذارند ولی به علت قوانین و اجبارهای خاصی که در ذهنشان است نمی توانند وسواس خود را ترک کنند . این در حالی است که اگر فرد از قوانین و مقرارتی که در ذهنش است پیروی نکند دچار اضطراب زیاد می شود به همین علت فرد ترجیح می دهد وسواس را انجام دهد ولی دچار اضطراب نشود . در واقع علائم اختلال وسواس فکری عملی شامل علائم وسواس فکری یا علائم وسواس عملی یا هر دو است .  ممکن است  فردی وسواس نوع فکری یا وسواس نوع عملی یا هر دو نوع را همزمان با هم داشته باشد . معمولاً افراد هر دو نوع وسواس فکری و عملی را با هم دارند .
در این مقاله به علائم اختلال وسواس فکری عملی و شیوع آن می پردازیم .

 

علائم اختلال وسواس فکری

اختلال وسواس فکری ، شامل افکار مانند فکر آلودگی ، تصاویر ذهنی مانند صحنه های خشونت آمیز یا ترسناک  ، تصورات ،  و مشغولیت های ذهنی تکراری ، آزار دهنده و پشت سر هم هستند . شخص به اختیار خود دچار وسواس های فکری نمی شود در واقع وسواس هاس فکری غیرارادی هستند و ناگهانی به ذهن شخص می آیند و باعث ناراحتی ، ترس و  اضطراب در فرد می شوند .
فرد تلاش می کند این وسواس های فکری را متوقف کند یا با انجام اعمالی آن ها را از ذهن خود از بین برد ( در این مرحله اختلال وسواس فکری تبدیل به اختلال وسواس عملی می شود )  . به عبارت دیگر برای کاهش و جلوگیری از این افکار و تصورات مزاحم فر ناچار به انجام رفتارهای خاص و گاه تکراری می شود تا احساس آرامش کند .  به همین علت فردی که وسواس فکری دارد وسواس عملی هم دارد . برای مثال فردی که فکر آلودگی ( اختلال وسواس فکری ) در مورد دست خود دارد مدام دست هایش را می شوید ( اختلال وسواس عملی ) .

 

علائم اختلال وسواس عملی

اختلال وسواس عملی یا رفتارهای تشریفاتی شامل رفتارهایی مثل شست و شوی زیاد دست یا هر چیزی ، وارسی مکرر یا چک کردن زیاد مانند مثل چک کردن چند باره گاز و … یا اعمال ذهنی تکراری مانند شمردن ، تکرار کردن بی صدای کلمات هستند . مثلا فرد در ذهن خود تا یک عدد خاص مثلاٌ تا عدد 3 می شمارد  که فرد احساس می کند مجبور است در واکنش به وسواس فکری یا آداب و رسوم خاصی که در ذهنش است باید انجام دهد ( در این مرحله اختلال وسواس فکری تبدیل به اختلال وسواس عملی می شود )  . اختلال وسواس عملی معمولاً در پاسخ به اختلال وسواس فکری انجام می شود . برای مثال شستن زیاد دست ها  ( اختلال وسواس عملی ) در پاسخ به فکر آلودگی  ( اختلال وسواس فکری ) در مورد دست است . هدف وسواس های عملی کاهش دادن ناراحتی است که وسواس های فکری ایجاد کرده است یا پیشگیری از رویدادی ترسناک ( مانند مریض شدن ) .

 

 

شیوع اختلال وسواس فکری عملی

شیوع 12 ماهه اختلال وسواس فکری عملی 1.2 درصد است که شبیه شیوع بین المللی است ( 1.1 تا 1.8 درصد ) . زنان در بزرگسالی به میزان بیشتری از مردان مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی می شوند ، هر چند که مردان معمولاً در کودکی بیشتر مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی می شوند .

 

ویژگی های افراد وسواسی چیست؟

ویژگی های افراد وسواسی با توجه به اختلال وسواسی که افراد ممکن است داشته باشند میتواند متفاوت باشد. هر چند برخی از نشانه های وسواس با هم هم پوشانی دارند. اختلالات وسواس جزء موارد رایج در علم روان شناسی است. این بیماری از نوجوانی شروع می شود و شیوع آن تا حدودی در خانم ها بیشتر از آقایان است. افراد مبتلا به وسواس اجباری معمولا افکار ناراحت کننده و تکراری دارند که آن ها را مجبور میکند یک عمل را چندین بار تکرار کنند.

چطور بفهمیم که دچار وسواس شده ایم؟

  • کسانی که به اختلال وسواس جبری مبتلا هستند، معمولا کاملا تحت کنترل ذهنشان قرار میگیرند. این افراد برای انجام کارها از خود اراده ای ندارند و هرچه مغزشان به آنها دستور میدهد همان کار را میکنند.

  • افکار و تصورات و تکانه هایی در ذهنشان اتفاق می افتد که خارج از کنترل آنهاست.

  • دائم با خود حرف می زنند یا رفتارهای عجیب از خود نشان می دهد.

  • افکارشان به آنها فرمان میدهد که به کسانی که دوستشان دارند صدمه بزنند.

  • افکاری مثل ترس، نفرت، شک در آنها بیشتر از دیگران ظاهر می شود.

  • افراد وسواسی فکر میکنند که تکرار یک عمل، تنها راه موقتی است. اما بدون اینکه راه حل دیگری برای کارهایشان داشته باشند به همان راه حل موقت روی می آورند.


 


1- روی پاکیزگی و نظافت، وسواس دارند:

  • دست یا بدن خود را بیش از اندازه می شویند.
  • لوازم منزل را بیش از حد پاک می کنند و مدام چک میکنند که گرد وخاک نگرفته باشد.
  • در حمام کردن و مسواک زدن یا دستشویی افراط میکنند. به دلیل اینکه حس میکنند ادرار یا مدفوع به آنها ترشح شده و هنوز پاک نیستند.
  • این افراد روی گرد و خاک یا کثیفی به شدت واکنش نشان می دهند.

2- یک چیز را چندین بار چک و وارسی میکنند:

  • افراد وسواسس چون همیشه نگران هستند که به کسی صدمه بزنند، ممکن است یک چیز را بارها وارسی کنند. حتی اگر اشتباهی در عملکردشان نباشد، باز هم احساس میکنند که یک جای کار می لنگد.

3- در مذهب و اعتقادات دچار وسواس می شوند:

  • این افراد حس میکنند که خدا را رنجانده اند یا به نبود خدا شک دارند یا کفر می گویندو توهین می کنند. در این مورد مدام با خود درگیر هستند.
  • در مورد اصول اخلاقی و مذهبی به خود سخت می گیرند.

4- داشتن افکار های ناخواسته جنسی:

  • افکار فاسد و تصورات ممنوعه ای در زمینه مسائل جنسی دارند.
  • درباره رفتارهای جنسی خشن فکر میکند و تصور می کند که این رفتار خشونت آمیز را روی دیگران پیاده کنند.
  • گاهی به سرش میزند با محارم خود وارد رابطه شود.

فرد وسواس با چه ترس هایی روبروست؟

یکی از ویژگی های افراد وسواس که معمولا در همه آنها دیده می شود، ترس و اضطراب است. آنها می ترسند که ذهنشان کنترل کامل آن ها را به دست گیرد.

  • ترس از صدمه زدن به خود
  • ترس از صدمه زدن به دیگران
  • ترس از تصورات بد و خشن
  • ترس از فحش دادن
  • ترس از دزدیده شدن اشیاء
  • ترس از رانندگی
  • ترس از زشت شدن
  • ترس از دست دادن فرزند
  • ترس از طلاق
  • ترس از فراموش کردن یک عمل، مثل خاموش کردن گاز
  • ترس از بیمار شدن
  • ترس از انجام یک کار زشت

و دیگر ترس ها، معمولا افکار فرد وسواس را به شدت تحت تاثیر خود قرار میدهد.


 


ویژگی های زنان وسواسی چیست؟

  • معمولا تکانه های عود کننده یا همان افکار آزاردهنده در ذهن زنان بیشتر است. گاهی درگیری های ذهنی بانوان در رابطه با روابط زناشویی، مدیریت خانه وتربیت فرزندان، باعث اضطراب و آشفتگی آنها می شود.

  • به دلیل اینکه خانمها مسئول و عهده دار خانه هستند و نسبت به نظافت و پاکیزگی حساسند، تا حدودی، بیشتر از آقایون درگیر وسواس پاکیزگی و نظافتند. در واقع اضطراب و استرس آنها ممکن است در اعمال آنها تاثیر گذاشته و درنهایت به وسواس پاکیزگی ختم شود.

  • یکی دیگر از ویژگی های زنان وسواس، کمالگرایی است. خانم ها در اکثر موارد دقیق ومنظم هستند ودوست دارند همه چیز سر جای خودش باشد. اما برخی دیگر ممکن است ده ها بار در روز یک چیز را بررسی کنند.

  • وسواس تقارن نیز جز وسواس های جبری است و درخانم ها زیاد می بینیم. خانم در این حالت، دوست دارد همه چیز را مرتب و دقیق کنار هم بچیند. گاهی ساعت ها طول میکشد که دو چیز را کنار هم بگذارد، اما باز هم به دلش نمی نشیند.

  • اکثرخانم های وسواس، پرخاشگر و عصبی هستند. فرض کنید مدیریت فرزند، خانه و کارهای دیگر بر عهده زن است. اگر بخواهد سر انجام هر کار وسواس نشان دهد، واقعا ضعیف و فرسوده می شود. به همین دلیل تکانه های عملی او به شکل پرخاشگری بروز کند.

  • به دلیل اینکه خانم ها مدت زمان بیشتری را با فرزندشان هستند، مدام نگرانند که فرزند خود را از دست بدهند یا به آنها آسیب بزنند. این اضطراب در خانم ها بیشتر از آقایون دیده می شود.


 


ویژگی های وسواسی در مردان چیست؟

  • مردان نسبت به زنان حس کمالگرایی بیشتری دارند و به دلیل اینکه بیشتر از بانوان، در اجتماع فعالیت میکنند، معمولا در محیط یک کار را چندین بار تکرار میکنند یا مسئولیتی که به آنها محول می شود که را بارها و بارها انجام می دهند. شاید آقایونی را دیده باشید که به خاطر چک کردن مدام یک چیز عصبی و پرخاشگر می شوند و در آخر هم از کار خود راضی نیستند.

  • مردان بیشتر از زنان دچار وسواس جنسی هستند. مثلا ممکن است در روابط زناشویی، عجیب و غریب باشند. یا هر زنی را ببینند یک بار در ذهنشان با او رابطه داشته باشند. یا ممکن است حتی با محارم خود در فکرشان وارد رابطه شوند. این افکار و ذهن مشوش، آن ها را به شدت عذاب می دهد.

  • از ویژگی های دیگری که مرد دچار آن می شود، وسواس در شمارش است. شاید دیده باشید بعضی از آنها حتی یک دسته پول را نمی توانند بشمارند و ممکن است این کار را ده بار تکرار کنند.

  • فشار روحی، ناشی از پنهان کردن اعمال وسواسی به شدت بر روی روابط اجتماعی آقایون تاثیر گذار است و معمولا آنها را فردی انزوا طلب و افسرده و نا امید به جامعه معرفی میکند.

 

پست های مرتبط

مطالعه این پست ها رو از دست ندین!

معرفی روش‌ های علمی و موثر برای کاهش استرس کنکور

آنچه در این پست میخوانید معرفی روش‌ های علمی و موثر برای کاهش استرس کنکوریکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که داوطلبان…

بیشتر بخوانید

رابطه اعتماد به نفس و کنکور

آنچه در این پست میخوانید رابطه اعتماد به نفس و کنکوریافته‌های پژوهشی نشان می‌دهند که باور انسان به ظرفیت‌ها و…

بیشتر بخوانید

تأثیر نظم خواب (۲)

آنچه در این پست میخوانید نظیم خواب(۲)حالا امروز می خواهیم راجب ادامه نکات تنظیم خواب صحبت کنیم، البته که خیلی…

بیشتر بخوانید

نظرات

سوالات و نظراتتون رو با ما به اشتراک بذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *