هر ساله پس از برگزاری کنکور سراسری برای تمامی داوطلبان حاضر در آزمون سراسری، کارنامه ای تحت عنوان کارنامه اولیه منتشر و از طریق سایت سازمان سنجش در اختیار داوطلبین قرار می گیرد که در آن اطلاعات مختلفی همانند مشخصات فردی، مشخصات امتحانی، وضعیت رتبه و تراز و سایر اطلاعات وجود دارد.

پس از دریافت کارنامه اولیه کنکور آن دسته از افرادی که مجاز به انتخاب رشته شده اند، می توانند دفترچه انتخاب رشته را مطالعه کرده و با توجه به وضعیت رتبه و تراز خود در انتخاب رشته این رقابت سنگین شرکت نمایند. سازمان سنجش به عنوان مجری برگزار کننده کنکور سراسری هر سال پس از انتشار کارنامه اولیه کنکور سراسری امکان مشاهده پاسخبرگ داوطلبان کنکور سراسری را فراهم می کند.

جزئیات برخی قسمت ها همانند مشخصات فردی داوطلب، واضح و روشن می باشد اما برخی دیگر از آن ها همانند تراز یا نمره کل واژه ای جدید است که احتمالا مفهوم آن کمتر به گوش داوطلبان کنکوری رسیده باشد. به دلیل اهمیت بسیار زیاد تحلیل کارنامه کنکور و اطلاع داشتن از تک تک جزئیات مندرج در آن در این مقاله جزئیات لازم برای اطلاع از تراز کنکور و محل قرار گیری آن ذکر شده است.

تراز کنکور چیست؟

کارنامه اولیه کنکور سراسری برای کلیه دانشگاه های سراسری اعم از روزانه، نوبت دوم(شبانه)، پردیس خودگردان، غیر انتفاعی، پیام نور و دانشگاه آزاد روی سات سنجش به نشانی sanjesh.org منتشر خواهد شد. در این کارنامه اطلاعاتی همچون مشخصات ثبت نامی، اطلاعات گروه آزمایشی امتحانی، وضعیت مجاز به انتخاب رشته کنکور سراسری در دوره روزانه، غیر روزانه، دانشگاه فرهنگیان و وضعیت علمی داوطلب در گروه آزمایشی امتحانی از میان تمامی افرادی که حاظر در جلسه کنکور رشته امتحانی خود بوده اند قرار دارد.

تمامی داوطلبان مجاز به انتخاب رشته می توانند پس از بررسی وضعیت رتبه و تراز خود در کد رشته محل های دلخواه نیز قبولی کسب کنند، بلکه رتبه و تراز داوطلب در هر کد رشته محل نماینگر میزان شانس قبولی وی در انتخاب رشته خواهد بود.

شاید اکثر داوطلبان کنکور و به خصوص آن هایی که برای اولین بار در کنکور سراسری شرکت می کنند با مفهوم و معنای تراز آشنایی نداشته باشند و ندانند این اطلاعات درچه محلی از کارنامه درج شده و چه اطلاعاتی را به داوطلب می دهد.

تراز کنکور سطح علمی داوطلب را نسبت به سایر داوطلبین آزمون مشخص می کند. از این رو معیار مناسبی برای مقایسه فرد با سایر داوطلبین می باشد. معنی لغوی تراز به معنی بالانس و تعادل است و هدف از محاسبه تراز، همسطح و یکسان سازی ارزش نمره ها یا درصد ها است. به معنی ساده تر تراز نشان می دهد که داوطلب در بین همه شرکت کنندگان در آزمون سراسری در چه وضعیت و جایگاهی قرار دارد.

نمره کل یا تراز، تابعی از اختلاف نمره داوطلب با میانگین جامعه آماری است. تراز در واقع نماینگر وضعیت علمی داوطلب در هر درس نسبت به سایر شرکت کنندگان می شود و نحوه محاسبه آن بر اساس فاکتورهای نمرات تراز كنكور، ضرایب مربوط به هر زیرگروه و همچنين تاثير سوابق تحصيلی بر حسب نظام آموزشی است.

تراز کنکور کجای کارنامه است

داوطلبین توجه داشته باشند این کارنامه مربوط به سال گذشته است و ممکن است در سال جدید تغییراتی روی کارنامه اعمال شوند به محض اعمال تغییرات کنکور سراسری 1403، در این مقاله اطلاع رسانی خواهد شد. همان طور که در تصویر زیر مشاهده می کنید تراز و یا نمره کل به دو صورت نمره کل نهایی و ماکزیمم نمره کل زیر گروه ها ارائه شده است و هر یک اطلاعات مهمی در خصوص عملکرد داوطلب در آزمون به او می دهد.

کارنامه زیر مربوط به یک داوطلب تجربی است. همانطور که می دانید رشته های گروه تجربی به 5 زیر گروه تقسیم می شوند که ضرایب دروس عمومی و اختصاصی در هر یک از آن ها با یکدیگر متفاوت است بنابراین رتبه و تراز اکتسابی داوطلبان در هر یک از این زیر گروه ها نیز با یکدیگر متفاوت خواهد بود.

 ملاک سازمان سنجش برای قبولی داوطلبان تراز در زیر گروه است و داوطلبان می توانند با توجه به تراز اکتسابی در هر زیر گروه از میزان شانس قبولی خود در رشته های مختلف مطلع شوند. مطابق تصویر، تراز اکتسابی داوطلب در رشته های زیر گروه یک (پزشکی، دندانپزشکی، پرستاری، مامایی و…. ) 5956، در رشته های زیر گروه دو (داروسازی و….) 5990، رشته های زیر گروه سه 6302، رشته های زیر گروه چهار 5582 و رشته های زیر گروه پنج 5787 است.

اگر با دقت به کارنامه نگاه کنید یک قسمت با عنوان ماکزیمم نمره کل زیر گروه ها می بینید برخی از داوطلبان به اشتباه تراز درج شده در این قسمت را ملاک چینش اولویت ها در فرم انتخاب رشته کنکور سراسری قرار می دهند در صورتی که این تراز تنها بالاترین تراز اکتسابی داوطلب در زیر گروه های مختلف است و وضعیت علمی داوطلب را به طور کلی نمایش می دهد. در نتیجه ملاک اصلی داوطلبان برای انتخاب رشته، تراز درج شده در زیر گروه مورد نظرشان است.

در نظر داشته باشید طبق آخرین مصوبات اعلام شده توسط حوزه کنکور سراسری در این آزمون تغییرات جدی، من جمله حذف زیر گروه ها است. داوطلبان با اطلاع از این تغییرات کنکور سراسری 1403 احتمال قبولی خود را در آزمون مذکور افزایش می دهند. ملاک اصلی گزینش داوطلبین برای پذیرش در هر رشته، رتبه و یا تراز گروه آزمایشی است.

با توجه به این که چینش درست انتخاب ها داوطلب را به کسب  قبولی در رشته دلخواه در زمان اعلام نتایج کنکور سراسری نزدیک می کند، رتبه و تراز مندرج در این کارنامه راهنمای مناسبی برای اولویت بندی این انتخاب ها می باشد. البته عواملی چون علاقه، هزینه، مسیر و کیفیت دانشگاه نیز باید در زمان انتخاب رشته کنکور مورد توجه قرار گیرند.